• Sammy Mahdi

Algemene cijfers terugkeer gedaald door coronacrisis, terugkeer uit gevangenis stabiel

Bijgewerkt: apr 2




Net zoals het aantal asielaanvragen omwille van de COVID-crisis is gedaald, daalt ook het cijfer van de terugkeer van mensen zonder papieren in 2020. Dat blijkt uit de cijfers van de dienst Vreemdelingenzaken en Fedasil.

In 2020 werden 4896 mensen teruggestuurd tegenover 8706 in 2019. Vooral in de eerste maanden van de COVID-crisis ondervond het terugkeerbeleid hinder. Desondanks deze moeilijkheden zijn de verwijderingen van criminelen zonder papieren quasi stabiel gebleven.

Sedert maart was er sterk verminderd verkeer. Reizen was niet mogelijk en het vliegverkeer was sterk verstoord. De sanitaire maatregelen moeten gerespecteerd worden in de gesloten centra waardoor het aantal beschikbare plaatsen daalt. Ook de politie moet de sanitaire maatregelen kunnen volgen bij terugkeer.

Prioritaire inzet op terugkeer uit de gevangenis levert resultaat op


Er wordt prioritair ingezet op de verwijdering van personen die misdrijven gepleegd hebben. Binnen de gedwongen terugkeer loopt de terugkeer vanuit de gevangenissen quasi gewoon door met 1156 verwijderingen in 2020 vanuit de gevangenis tegenover 1469 in 2019. Mensen die opgepakt worden omdat ze feiten hebben gepleegd, worden nog altijd verwijderd. De administratie heeft steeds alles op alles gezet om de verwijdering van criminelen mogelijk te maken. De veiligheid in ons land moet gegarandeerd blijven.

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi: “Ook vandaag moet niemand met flitsende grafieken afkomen over de terugkeer die daalt omwille van de COVID-crisis. De sanitaire maatregelen maken het heel moeilijk om dit te organiseren. Maar toch zijn de diensten er in geslaagd om de criminelen zonder papieren terug te sturen. Dat is eigenlijk een succesoperatie tijdens deze pandemie.”

Terugkeer versus terugdrijving


Het aantal personen dat georganiseerd terugkeerde naar het herkomstland is in 2020 ten opzichte van 2019 met 43% gedaald. Maar het aantal nieuwe personen dat in 2020 een terugkeerbeslissing kreeg is ook met 30% gedaald. Dat maakt dat de terugkeerratio van het aantal verwijderingen op aantal nieuwe terugkeerbeslissingen niet bijster veel lager ligt.

Naar die naakte cijfers kijken is echter niet volledig correct. Dezelfde tendens geldt immers voor de terugdrijvingen. (De onmiddellijke verwijdering van mensen die zonder geldige documenten toekomen aan de grens, meestal op de luchthaven). Dat cijfer is met 65% gedaald, omdat het aantal reizigers op Zaventem in 2020 ook met 74% is gedaald. Er werden 808 personen teruggestuurd in 2020 tegenover 2318 in 2019. Er waren minder terugdrijvingen omdat er effectief niet meer mensen waren om te verwijderen. Wie niet binnenkomt kan je ook niet wegsturen. De reële daling van het terugkeercijfer, zonder deze terugdrijvingen, bedraagt 23 % ten opzichte van vorig jaar.

Vrijwillige terugkeer blijft hoog ondanks moeilijkheden


Jaarlijks is gedwongen terugkeer goed voor 60% van alle georganiseerde terugkeer. De andere 40% betreft dan de vrijwillige terugkeer en andere categorieën. In 2020 zijn er 1956 mensen vrijwillig teruggekeerd tegenover 2559 in 2019.

De vrijwillige terugkeer ligt sinds november 2020 weer op het niveau van voorheen. In de eerste lockdown maanden viel dat terug om daarna geleidelijk aan weer te stijgen en in november op het gewone niveau te komen. Het is wel steeds mogelijk geweest om naar bepaalde landen terugkeer te blijven organiseren. De terugkeer gebeurt vrijwillig en er wordt dan gezocht naar vluchten waarmee deze mensen kunnen vertrekken.

Sammy Mahdi: “De vrijwillige terugkeer is minder teruggevallen tijdens de COVID-crisis. Mensen stappen vrijwillig in dit terugkeertraject. Dat betekent dat zij misschien tijdens de crisis inzagen dat ze toch beter in hun eigen land een nieuwe toekomst zoeken.”


Voor meer cijfers in detail kan u terecht op de website van de Dienst Vreemdelingenzaken en Fedasil: