• Sammy Mahdi

Bijdragen verblijfsprocedures: minder terugvorderingen door vreemdelingen voor rechtbank mogelijk

Een nieuw Koninklijk besluit legt de kosten verbonden aan verblijfsaanvragen vast en zet een anomalie uit het verleden recht. Wanneer een vreemdeling een aanvraag tot verblijf in België indient, moet hij een administratieve bijdrage betalen die de kosten van de behandeling van de aanvraag dekt. Het bedrag hangt af van het type aanvraag. In 2021 werd er 13.687.000 euro aan bijdragen betaald door vreemdelingen die een verblijfsaanvraag deden.

Sinds enkele jaren bestaat er echter onduidelijkheid over welke bedragen geïnd kunnen worden. In 2015 werd door de toenmalige Staatssecretaris een retributie ingesteld voor verblijfsaanvragen. Maar in twee arresten oordeelde de Raad van State dat de retributies niet correct berekend werden. Volgens de Raad van State kon er niet aangetoond worden dat het bedrag van de retributies in een redelijke verhouding stond tot de kostprijs van de geleverde diensten door de Dienst Vreemdelingenzaken. De RvS vernietigde de regeling gedeeltelijk, maar het probleem werd nooit rechtgezet.

Het gevolg is dat sommige vreemdelingen de afgelopen jaren de retributie die ze betaalden voor hun verblijfsaanvraag bij de rechtbank aanvochten en geld terugvorderden van de Staat. Van 2015 tot 2020 is er in totaal maar liefst 1,7 miljoen euro aan betaalde retributies teruggevorderd door vreemdelingen die terecht konden aantonen dat het bedrag niet correct was berekend.

Staatssecretaris Sammy Mahdi pakt dit probleem aan. Na een gedetailleerde studie van de werkelijke kostprijs van de behandeling van de verblijfsaanvragen door de Dienst Vreemdelingenzaken, werden de bedragen geobjectiveerd. De bijdragen zijn gebaseerd op een studie die werd uitgevoerd door KPMG.

“Door willekeurige bedragen te heffen die niet onderbouwd zijn, eindig je met eindeloze discussies en beroepsprocedures waarbij verzoekers zelfs hun geld terugeisen. Dat is bijzonder nefast. Voor elke retributie die terugbetaald diende te worden door de overheid, werd immers wel het werk gedaan door de diensten, maar kon de kost van die behandeling niet doorgerekend worden. En ook de procedure voor de rechter heeft een bijkomende kost voor de overheid. De werkelijke kost van deze terugbetalingen ligt dus nog veel hoger, om niet te spreken van het tijdverlies. Dat is nu niet langer het geval. We werken niet langer op basis van buikgevoel, maar wel fact based zoals het hoort”, 

aldus Sammy Mahdi, staatssecretaris voor asiel en migratie.

Volgende bedragen werden vastgesteld, telkens op basis van de berekening van de werkelijke kost van de behandeling van deze aanvragen:

  • Arbeidsmigratie : 126 euro (verblijf als onderzoeker met gastovereenkomst, Europese Blauwe kaart, gecombineerde vergunning, seizoenarbeider, intra-corporate transfers). De kosten gelinkt aan arbeidsmigratie worden 3 maal goedkoper (in het verleden 366 euro), wat ons land aantrekkelijker moet maken voor buitenlandse talenten die in België willen komen werken.

  • Studiemigratie: 208 euro

  • Humanitaire aanvragen ingediend in het buitenland: 201 euro

  • Humanitaire regularisaties (9bis), ingediend in België: 313 euro. Het gaat om een uitzonderingsprocedure voor kwetsbaren die geen recht op verblijf hebben verkregen op een andere manier.

  • Aanvraag tot gezinshereniging: 181 euro

  • Aanvraag tot verblijf in België voor langdurige ingezetenen in een andere Europese lidstaat: 168 euro. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om iemand die al 5 jaar in Spanje woont als derdelander en een tweede verblijf in België aanvraagt.

Dit Koninklijk Besluit treedt deze week in werking.