• Sammy Mahdi

HLN - Sammy Mahdi verliest grootvader: "Spijt dat ik nooit naar Irak ben gereisd"

Bijgewerkt: jul 12

Artikel uit Het Laatste Nieuws


"Dan toch niet onsterfelijk. 91 jaar, de vader van mijn vader en de koning van Basra. Of toch in mijn wereld." Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V) verloor deze week zijn Iraakse grootvader. Twintig jaar lang was het enige contact telefonisch. "Natuurlijk heb ik spijt dat ik de reis niet meer gemaakt heb."

"Muren metselen waar niemand om gevraagd had of dingen herstellen die helemaal niet hersteld moesten worden: zo herinner ik me mijn grootvader toen hij naar België kwam. Niet stil kunnen zitten en altijd bezig blijven, een kapotte rug of niet. En veel babbelen en gesticuleren, zoals ik." Het is met een glimlach dat staatssecretaris Sammy Mahdi (32) terugdenkt aan zijn Iraakse grootvader. Hamid Mahdi (91) overleed deze week in Basra, na Bagdad de grootste stad in het land en de thuisbasis van Mahdi's familie.

Andere wereld Ook zijn vader Hussain groeide er op, maar hij besloot in de jaren 70 te vluchten voor het regime van Saddam Hoessein. België lag voor de hand: hij had er eerder al een jaar lang gestudeerd en was toen verliefd geworden op een Vlaamse. Hussain vertrok, maar zijn ouders en twee broers bleven thuis. "Mijn grootvader kwam wel af en toe eens naar België", vertelt Sammy Mahdi. "Eigenlijk was dat wel vreemd: je merkte aan alles dat hij uit een totaal andere wereld kwam dan degene die we hier kennen. De vrijheden voor vrouwen, de manier hoe we met elkaar spreken: dat is in Irak toch nog anders dan hoe wij dat beleven. Wanneer mijn moeder naar buiten ging, alarmeerde hij mijn

vader: 'Oei, oei, ze vertrekt!' Zij moesten dan uitleggen dat dat hier allemaal normaal was."

Het laatste bezoekje van opa Mahdi dateert van toen de staatssecretaris 12 jaar was. "Nadien heb ik hem 20 jaar lang niet meer gezien. De laatste keer was hij rond de 70: naar Arabische normen is dat oud. Hij was er toen rotsvast van overtuigd dat hij binnenkort zou sterven, en dat wilde hij doen in zijn eigen land en nergens anders. Dat maakt deel uit van de cultuur. Sterven op je eigen grond heeft daar een bepaalde waarde. Twintig jaar lang zei hij dus dat hij ging sterven, waardoor we hem 'de onsterfelijke' zijn gaan noemen. Maar hij zat er dus een paar decennia naast."

'Allo allo' Het contact dat Mahdi met zijn opa had, verliep grotendeels via zijn vader, de enige telg binnen het gezin die vlot Arabisch spreekt. "Als mijn vader dan eens aan de telefoon hing met mijn grootvader, dan kwam er langs mijn kant ook niet meer dan 'Allo allo' uit. Als we met de hele familie aan het eten waren, deed mijn vader niks anders dan foto's nemen om die via WhatsApp naar Irak te versturen. Omdat mijn opa ongeletterd was, communiceerden we met beelden."

Maar grootvader Hamid hield zijn kleinzoon wel degelijk in de gaten. "Van het eerste opiniestuk in de krant tot mijn eedaflegging in het parlement: hij volgde het van nabij op. Toen ik staatssecretaris werd, kwam dat in Irak zelfs op de televisie", vertelt Mahdi. "Een man van Iraakse origine die deel uitmaakte van de Belgische regering, dat was voor een gezin uit Basra best speciaal om te zien. Natuurlijk waren ze supertrots. Al hebben ze in Irak ook moeten leren leven met mijn politieke inzet op het terugkeerbeleid. Wanneer ze op tv zeiden dat ik alle Irakezen wilde deporteren, heeft mijn pa wel moeten rondbellen om te zeggen dat het iets genuanceerder lag."

Herinneringen ophalen Bij zijn aantreden vertelde Mahdi in onze krant dat hij hoopte op ontradingsmissie te gaan in Irak, maar dat kwam er niet van. "Ik ben nog nooit in Irak geweest, en de afgelopen jaren is het er gewoon niet van gekomen", zegt hij. "Verkiezingen in oktober 2018, nog meer politiek in 2019, je maakt andere vakantieplannen, je bent met van alles bezig, en Irak is dan toch niet de meest evidente bestemming om veiligheidsredenen. Natuurlijk heb je daar altijd spijt van. Je stelt het uit en krijgt uiteindelijk niet meer de kans om hem te zien. Maar vanavond (gisteren, red.) ga ik naar mijn ouders, om samen herinneringen op te halen."