• Sammy Mahdi

Interview De Zondag: “Als ik populair wil worden, zou ik beter een crisis uitlokken”


VILVOORDE De Barack Obama van den Aldi. Makke Mahdi. Mini-Merkel. Aan ludieke (of smakeloze) bijnamen geen gebrek. Staatssecretaris Sammy Mahdi leidt dan ook het meest gevoelige departement: asiel en migratie. Zes maanden na zijn aantreden maakt de flamboyante CD&V’er een eerste balans op. Over vaccins voor asielzoekers, venijnige taal, lotjes van de loterij en de kritische virologen.


Het is donderdagvoormiddag in Vilvoorde. The day after . Hoe Sammy Mahdi zich voelt na het omstreden overlegcomité? “Opgelucht. Ik zie eindelijk licht aan het einde van de tunnel. Ik weet het: dat werd al vaak gezegd, maar deze keer geloof ik het. Het zal geen verloren zomer worden.” Mahdi is een geboren en getogen Brusselaar. Hij woont al enkele jaren in Vilvoorde, met zijn hond Pamuk, wereldberoemd in Vlaanderen na zijn passage in De Slimste Mens . Hij is trouwens op zoek naar een nieuwe woonst in de buurt. De paaspauze was welgekomen om immosites af te schuimen. O ja, voor de liefhebbers van trivia nog dit: zijn relatiestatus is omgebogen van ‘ it’s complicated ’ naar ‘ in love ’. Maar nu terug ter zake.


Gelooft u écht dat het geen verloren zomer wordt?

“Já. Omdat de vaccinatiecampagne op volle toeren draait. Dat is een pluim voor Wouter Beke. We doen vandaag beter dan landen zoals Duitsland, waar we vroeger jaloers naar keken. En ook omdat er eindelijk perspectief geboden wordt. Er komt eindelijk ruimte voor de culturele sector om testevents te organiseren. Dat moet ervoor zorgen dat er weer gefeest kan worden. Dat perspectief mag niet meer uitdoven. Wij waren al langer vragende partij voor creatieve oplossingen in openlucht zoals de buitenbubbel. Het is goed dat die vraag ingelost wordt.”


Zou u ook opgelucht zijn, als u nog jongerenvoorzitter was?


“Dat is een interessante vraag. ( denkt na ) Wellicht niet, omdat een jongerenvoorzitter nooit kritisch genoeg kan zijn. Ik zou zeker met een jaloerse blik naar Nederland gekeken hebben, omdat ze daar al verder staan met de testevents.”


Zal het perspectief genoeg zijn om een tweede ‘La Boum’ in Ter Kamerenbos te vermijden? Dat staat gepland voor 1 mei.


“Ik hoop het. En ik denk het ook. ( fel ) In deze tijden grote feesten organiseren, en dan ook nog vechten met de politie: dat kan écht niet. ( op dreef ) U mag vinden dat het beleid niet goed is, dat het niet creatief is. U mag dat ook uiten. Maar doe dat dan zelf wél op een creatieve manier. Dat zou het beste antwoord zijn. Doe een sit-in of wat weet ik allemaal. Ik was echt kwaad toen ik die beelden zag.”


De Vlaamse virologen zijn heel kritisch. De regering is roekeloos, valt te horen. Wat vindt u daarvan?


“Het staat iedereen vrij om kritiek te uiten. ( aarzelend ) Ik weet eigenlijk niet of ik nog wil reageren op wat de virologen zeggen. De virologen zelf reageren al meer dan genoeg.” ( stil )



Ook sans-papiers moeten gevaccineerd worden. Als we uit deze crisis willen geraken, dan moeten we iedereen vaccineren. Zonder onderscheid”

Infecteert covid ook uw departement?


“Ja. Op veel vlakken. Het meest zichtbare is de instroom. Vorig jaar waren er amper 16.000 asielaanvragen. Dat waren er 11.000 minder dan het jaar voordien. Dat is goed, dat maakt de opvang beheersbaar. Helaas is ook de uitstroom lager. Het is moeilijker om mensen terug te sturen, omdat de landen van herkomst niet willen meewerken. Dat is mijn grote frustratie. Zelfs vrijwillige terugkeer is moeilijk geworden in deze tijden.”


Krijgen ook asielzoekers een vaccin?


“Ja, natuurlijk. Het zou dom zijn om dat niet te doen. Zij komen aan de beurt als de brede bevolking aan de beurt komt. Een uitzondering wordt gemaakt voor de meest kwetsbaren. Die kunnen nu al gevaccineerd worden, zoals bij iedereen gebeurt. Ik vind dat maar normaal. Als we dat niet doen, riskeren we later nieuwe broeihaarden.”


Wat met de ‘sans-papiers’ ?


“Ook zij moeten gevaccineerd worden. Dat zal wellicht in een latere fase gebeuren, omdat zij moeilijk te bereiken zijn. We weten niet waar ze zijn en met hoeveel ze zijn. Gissingen variëren van 50.000 tot 100.000. Dat wordt dus niet makkelijk. We zullen daarom samenwerken met organisaties die voelsprieten hebben op het terrein. Die gesprekken lopen. Hetzelfde voor daklozen. Als we uit deze crisis willen geraken, dan moeten we iedereen vaccineren. Zonder onderscheid.”


Door corona blijft het stil rond asiel en migratie. Is dat goed of niet goed?


“Dat is niet goed. Migratie is zó belangrijk: dat debat zou altijd gevoerd moeten worden.”


Het is ook niet goed voor uw electorale waarde. Uw voorgangers Maggie De Block (Open VLD) en Theo Francken (N-VA) werden heuse sterren.


( afgemeten ) “Mijn electorale waarde interesseert mij niet. Weet u waarom ik dit departement wou leiden? Om één reden. Omdat ik geloof dat ik het verschil kan maken. ( op dreef ) Veel mensen liggen wakker van migratie. Dat is ook normaal. Als er duizenden mensen aanschuiven om Europa binnen te komen, dan wekt dat angst op. Wel, ik koester de hoop dat ik die angst en ook de kwaadheid kan wegnemen.”


Ik weet niet of ik nog wil reageren op wat de virologen zeggen. De virologen zelf reageren al meer dan genoeg”

Vindt u het daarom goed dat de instroom lager ligt?


“Ja, maar ik wil geen binair debat. We moeten een nieuw model uitwerken van gecontroleerde migratie. Wie vlucht voor oorlog en vervolging, moet bescherming krijgen. Wie onterecht asiel nastreeft, mag geen doorgang krijgen. Asielzoekers moeten daarom aan de Europese buitengrenzen gescreend worden. Dat zou véél frustraties wegnemen, ook bij de asielzoekers die nu soms van land naar land dolen.”


Uw model is gedoemd om te falen, stelt Francken, omdat wie illegaal toekomt, nog altijd asiel mag aanvragen. Dat is dweilen met de kraan open, meent hij.


( droog ) “Hij mag dat vinden. Ik heb geen zin om mij bezig te houden met wat anderen zeggen.”


Ik wil toch een antwoord. Dit is een fundamenteel punt.


( zucht ) “Wat Theo Francken wil, kan gewoonweg niet. En ik druk mij voorzichtig uit. ( fel ) Het recht op asiel afnemen, druist in tegen álle mensenrechtenverdragen. Weet u wanneer die geschreven zijn? Vlak na Wereldoorlog II om gruwel zoals de Jodenvervolging nooit meer mee te maken. De internationale gemeenschap is toen overeen gekomen dat mensen die vluchten minstens het recht hebben om bescherming te vragen. Ik sta achter dat principe. Dat staat niet gelijk aan effectief asiel krijgen.”


Vindt u niet dat het Europese model mensensmokkel in de hand werkt?


“Waarom zou dat? Mensensmokkelaars vinden overal achterpoortjes. Zelfs in Amerika, waar een muur gebouwd is. Ik zag onlangs beelden van twee kinderen die over die muur gedropt werden. Het Europese model is zeker aan herziening toe, maar denken dat het mensensmokkel zal stoppen, is naïef. ( kwaad ) Ik vind het al te makkelijk dat politici wijzen naar het Australische model. Wat zullen ze doen als er Syriërs komen? Zullen ze die terugsturen? En met wie willen ze dat verdrag onderhandelen? Met Assad? Dat is vooral stoere taal. Ik wil een realistisch debat.”


Kan u ook zelf het verschil maken of moet u vooral naar Europa kijken?


“De instroom heb ik niet in handen. Op andere vlakken kan ik wel het verschil maken. We