• Sammy Mahdi

Mahdi wil vreemdelingen die legaal in België verblijven meer activeren op de arbeidsmarkt

Vreemdelingen van buiten de EU die legaal verblijven in ons land zullen makkelijker kunnen geactiveerd worden op onze arbeidsmarkt. Daartoe werd een wetsontwerp van Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi goedgekeurd door de Ministerraad. Mahdi speelt met de maatregel onmiddellijk in op enkele belangrijke aanbevelingen uit de federale werkgelegenheidsconferentie van afgelopen week over de arbeidsmarktintegratie van niet-EU burgers. De deelname van niet-EU-burgers aan onze arbeidsmarkt is immers zeer laag.

Derdelanders met een lang verblijf in België zullen beroep kunnen doen op de gecombineerde vergunning om hier aan de slag te gaan. De gecombineerde vergunning combineert de toelating tot arbeid en tot verblijf in één vergunning. Ze kan vreemdelingen van buiten de EU toegang geven tot specifieke beroepen zoals onder meer hooggekwalificeerde beroepen en knelpuntberoepen, naargelang de specifieke arbeidsnoden van elk gewest.


Tot nog toe was die aanvraag tot een gecombineerde vergunning grotendeels enkel mogelijk vanuit het buitenland. De werkgever start de procedure op via het uniek loket ‘Working in Belgium’ voor een derdelander die hij tewerk wil stellen. Slechts voor vreemdelingen die hier voor een korte periode van maximum 90 dagen verblijven of studenten en onderzoekers was er vandaag al de mogelijkheid om een gecombineerde vergunning aan te vragen vanuit België.


Dat verandert nu. Aanvragen tot gecombineerde vergunning zullen in de toekomst ook vanuit wettig lang verblijf in België kunnen. Het gaat dan onder meer over vreemdelingen met een tijdelijk verblijf op basis van een humanitair visum, gezinsherenigers met Belgen, met Unieburgers of met een derdelander die hier verblijfsrecht heeft. Maar evenzeer over mensen met het statuut van tijdelijke bescherming omwille van de oorlog in Oekraïne. Dat kan leiden tot een grotere arbeidsparticipatie van niet-EU burgers.


Enkele concrete voorbeelden illustreren het belang van deze maatregel:


  • Een Amerikaanse studente komt een opleiding volgen aan een Belgische universiteit en wordt daarbij vergezeld door haar partner. Deze partner mag vandaag niet werken in ons land. Met deze maatregel kan de partner wel aan de slag gaan en kan hij/zij ook aan de slag blijven in ons land als de studies van de studente stoppen.


  • Een Japanse man gaat in België aan de slag en zijn echtgenote volgt op basis van gezinshereniging. Vandaag mag zijn echtgenote wel werken, maar bevindt zij zich in een bijzonder afhankelijke positie. Loopt het verblijf van de man in België af, bijvoorbeeld bij een ontslag, dan dient de echtgenote immers verplicht het land te verlaten. Zelfs indien deze vrouw een job heeft. Het vinden van een job is bovendien geen sinecure voor de vrouw omwille van de onzekerheid voor werkgevers die hiermee gepaard gaat. In de praktijk stellen we dan ook vast dat heel wat vrouwen met een niet-EU achtergrond vandaag noodgedwongen huisvrouw zijn. Met de nieuwe regeling zal de vrouw een zelfstandig verblijf kunnen krijgen op basis van haar job, zonder hiervoor eerst naar haar herkomstland te moeten terugkeren.


  • Diplomatiek en consulair personeel dat vandaag in ons land werkt in een internationale instelling, zal in de toekomst in ons land kunnen blijven in een andere functie in plaats van te moeten terugkeren naar hun land van herkomst. Het gaat vaak om internationale talenten waarbij het werk dat zij gedaan hebben op hoog niveau ook bijzonder nuttig kan zijn voor Belgische bedrijven.


  • Oekraïense vluchtelingen die tijdelijke bescherming kregen in ons land naar aanleiding van de oorlog in Oekraïne moeten in principe in maart 2023 terugkeren naar Oekraïne. Met deze regeling zullen zij na afloop van de tijdelijke bescherming in België kunnen blijven als zij een specifieke job vinden in ons land.

“Een derdelander die perfect legaal aan de slag is, maar wiens verblijf afloopt, moet vandaag zijn job in België opgeven, terugkeren naar zijn land van herkomst, daar een nieuwe aanvraag  doen om te komen werken in België,  om uiteindelijk pas na meerdere weken opnieuw aan de slag te kunnen gaan. Anderen mogen vandaag niet werken ook al willen ze niet liever. Dat is compleet absurd natuurlijk. Zeker op een moment dat onze arbeidsmarkt in brand staat en bedrijven schreeuwen om talent”, zegt Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi daarover.  “Bedrijven willen hun vacatures voor knelpuntberoepen zo snel mogelijk ingevuld zien en de race on talent voor hooggekwalificeerd jobs niet verliezen met bedrijven in het buitenland. Mensen aan boord kunnen houden of snel kunnen aanwerven is een echte must.

Het onderwerp is brandend actueel. Afgelopen week vond de federale werkgelegenheidsconferentie plaats over de arbeidsmarktintegratie van personen met een herkomst buiten de Europese Unie. Er werden belangrijke aanbevelingen geformuleerd om de arbeidsparticipatie van burgers afkomstig van buiten de EU te verbeteren en om legaal verblijvende vreemdelingen in België zo breed mogelijk tewerk te stellen.


De werkzaamheidsgraad bij personen geboren buiten de EU met een leeftijd van 20 tot 64 jaar bedroeg in 2021 amper 54%, terwijl de algemene werkgelegenheidsgraad in België gemiddeld 72% was. Opvallend is ook de slechte arbeidsmarktparticipatie van vrouwen met een migratieachtergrond: slechts 43% van de vrouwen met een niet-EU-achtergrond bevinden zich op de arbeidsmarkt. Daarentegen kampt ons land met een gigantische arbeidskrapte. In het eerste kwartaal 2022 waren er maar liefst 205.877 vacatures bij Belgische ondernemingen, blijkt uit recente cijfers van Statbel. Dat aantal blijft maand na maand toenemen.


We moeten legaal verblijvende vreemdelingen in ons land zoveel mogelijk aan het werk krijgen. Dat is niet alleen goed voor onze economie, maar ook goed voor de vreemdeling zelf. Het hebben van een job, net zoals een goede scholing en opleiding genieten, heeft een sterk integrerend en emanciperend effect. Anderzijds is onze economie ook gebaat bij een diverse en inclusieve arbeidsmarkt waar iedereen de kans krijgt om zijn talenten te ontwikkelen en bij te dragen aan onze samenleving”, zegt Sammy Mahdi.


Het Verbond van Belgische Ondernemingen vindt dat er een stap in de goede richting gezet wordt: « Ondernemers hebben vandaag elk talent nodig. Door het wegnemen van onnodige drempels worden nu kansen geboden aan deze groep om actief deel te nemen aan de arbeidsmarkt en openstaande vacatures te helpen invullen. De Belgische arbeidsmarkt staat in brand, en iedereen is het erover eens dat er veel meer moet ingezet worden op de groep van inactieven om de openstaande jobs te helpen invullen. Met dit wetsvoorstel wordt een stap in de goede richting gezet. » , aldus Pieter Timmermans, CEO van het VBO en Monica De Jonghe, directeur-generaal van het VBO