• Sammy Mahdi

Open brief sans papiers

Bijgewerkt: apr 2



Beste sans papier,


Ieder verhaal is anders, zo ook dat van iedere sans papier. De ene is hier uitgeprocedeerd en heeft ooit vernomen dat hij of zij geen recht heeft op internationale bescherming. De ander heeft ooit een regularisatieaanvraag ingediend in de hoop omwille van humanitaire redenen opgevangen te worden. En nog anderen hebben beslist om geen enkel legaal pad te bewandelen, met het besef dat ze hier nooit zullen kunnen blijven. Toch is het verhaal van iedere sans papier ergens hetzelfde. Wellicht dus ook dat van u.


Een verhaal dat begint met hoop, aangewakkerd door mensensmokkelaars die u het Europees El Dorado hebben beloofd. Een plek waarvoor je wellicht een pak geld op tafel moest leggen, maar al snel maandelijks een tienvoud van zou terugzien. Met de belofte aan de familie dat het geld snel zou doorstromen, bent u wellicht vertrokken. Vertrokken naar wat duizenden kilometers verder geen El Dorado, maar een oase bleek te zijn.


Niet omdat de Belgische overheid hardvochtig wenst te zijn. Geen enkele beleidsmaker wordt wakker met de wens iemands dromen te doorprikken. Ik toch al zeker niet. Wel omdat er regels gelden die bepalen wie hier wel en niet mag blijven. Iedere persoon die vlucht voor vervolging heeft het recht op internationale bescherming. Iedereen die hier legaal kan toekomen om te werken, kan hier aan de slag. Personen die ernstig ziek zijn en voor wie er geen behandeling is in hun herkomstland, kunnen hier een verblijfsvergunning krijgen. Een humanitair beleid dat ik altijd zal verdedigen. Ik zou er zelfs een kerk voor gaan bezetten. Alleen zijn die regels maar wat waard naarmate ze nageleefd worden.


U vraagt in uw oproep ook om toegang tot gezondheidszorg. Die heeft u, ook daar sta ik garant voor. Iedere persoon in België heeft recht op dringende medische hulp. Geen haar op mijn hoofd dat dat recht in vraag durft te stellen. In uw oproep vraagt u niet om onderdak. U en de andere sans papiers hebben soms al onderdak en hoogstwaarschijnlijk maakt een huisjesmelker zich daar zelfs rijk aan. Mocht u toch een slaapplek nodig hebben, dan moet u ook daarvoor kunnen aankloppen bij het lokale bestuur.


Op uw vraag om collectieve regularisatie kan ik evenwel niet ingaan. Eerlijk gezegd ben ik vandaag bijna even kwaad op de organisaties die u vandaag misbruiken en wijsmaken dat een bezetting van een gebouw zal helpen, als ik dat ben op mensensmokkelaars. Want hun instrumentalisering van uw ongeluk, zal op het terrein niemand gelukkiger maken. Een beslissing om collectief af te wijken van de regels en mensen papieren te geven die hier al jaren onwettig verblijven, komt neer op een collectieve uitholling van het recht op internationale bescherming. Op een premie voor ongehoorzaamheid. Om duizend-en-één redenen kan ik dat niet maken. Ook al ben jij één van de honderdvijftigduizend personen die volgens onderzoeken hier onwettig zou verblijven.


De regularisatierondes van 2000 en 2009 hebben de situatie op het terrein niet verbeterd. Om de tien jaar dient zich een nieuwe generatie aan die meent hier lang genoeg illegaal te hebben verbleven om hier te mogen blijven. Het is mijn ambitie om beter te doen. Om te ijveren voor een nieuw Europees model, waarbij we sneller een onderscheid maken aan onze Europese grenzen. Zodat het onderscheid tussen de economische migrant en de reële vluchteling meteen wordt gemaakt. Een nieuwe collectieve regularisatieronde zal onder mijn beleid geen deel uitmaken van het antwoord. Omdat het oude recepten zijn die tien jaar later nieuwe problemen creëren.


Toch heeft u het recht om asiel aan te vragen. U heeft ook het recht om een regularisatieaanvraag in te dienen. Geval per geval kunnen mijn diensten zo bepalen wie om humanitaire redenen alsnog het recht krijgt om hier te blijven. Voor alle anderen werk ik ook graag mee aan een duurzame terugkeer. Zit ik samen rond de tafel met middenveldorganisaties die mee helpen nadenken hoe u uw leven in land van herkomst duurzaam kunt uitbouwen. Welke optie op u van toepassing is, dat kan ik onmogelijk zeggen. Want ieder verhaal is anders, ook dat van iedere sans papier.


Sammy Mahdi (De Standaard, 2021)